Bạn Nhà Nông

Ảnh minh họa

Theo đánh giá của Cục Trồng trọt, ngành sản xuất lúa gạo của nước ta đang gặp nhiều khó khăn, thị trường tiêu thụ hẹp, giá gạo xuất khẩu liên tục giảm. Các nước nhập khẩu lúa gạo chính của Việt Nam như Indonesia, Philippine đã bắt đầu tự sản xuất. Mặt khác, Việt Nam đang phải cạnh tranh với các nước như Thái Lan, Ấn Độ, Mianma .v.v. nên thị trường xuất khẩu lúa gạo của nước ta được dự báo sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn trong thời gian tới, thu nhập từ nghề trồng lúa của nông dân sẽ không mang lại hiệu quả như mong đợi.

Bên cạnh đó, ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi cũng gặp không ít khó khăn, giá thức ăn chăn nuôi liên tục tăng. Nguyên nhân là do 60% nguyên liệu chế biến thức ăn gia súc (bắp, đậu nành) phải nhập từ nước ngoài. Hàng năm nước ta phải nhập khẩu từ 1,5 – 1,6 triệu tấn bắp hạt, 2,4 triệu tấn khô dầu đậu nành, 600 nghìn tấn hạt đậu nành và một số nguyên liệu khác. Tổng ngoại tệ chi cho việc nhập khẩu ước đạt gần 3 tỷ USD gần tương đương với tổng kim ngạch xuất khẩu gạo.

Trước sự đối lập giữa trồng trọt và chăn nuôi, Bộ NNPTNT đã xác định chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa hiện nay, nhất là đất lúa kém hiệu quả là xu thế tất yếu để phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân và bắp (ngô) lai và đậu nành là 02 loại cây trồng chính trong chiến lược này.

Theo ông Phạm Văn Dư – Cục Phó Cục Trồng trọt, vùng Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển cây bắp và cây đậu nành. Hiện nước ta đang thiếu ít nhất là 1,7 triệu tấn bắp hạt mỗi năm, vì vậy mục tiêu đến năm 2020 sẽ nâng sản lượng bắp hạt từ 6 triệu tấn lên 7,5 triệu tấn. Ông Phạm Văn Dư cũng nhấn mạnh: hướng chuyển đổi là tiếp tục ổn định diện tích đất lúa tưới tiêu chủ động để sản xuất 02 vụ ăn chắc bên cạnh việc hình thành vùng sản xuất hàng hoá bắp, đậu nành. Vùng chuyển đổi thâm canh bắp có thể đạt đến 150.000 ha, đối với đậu nành khoảng 350.000 ha tương đương 700.000 tấn.

Thống nhất với chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa, thời gian qua nhiều địa phương cũng đã thực hiện việc chuyển đổi này, tuy nhiên vẫn còn chậm do thiếu quy hoạch đồng bộ. Nông dân sản xuất manh mún, kỹ thuật canh tác và bảo quản còn nhiều hạn chế.

Những lợi ích từ việc chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang trồng bắp, đậu nành, các loại cây trồng khác đã được Bộ NNPTNT cũng như nhiều địa phương tính đến nhưng để đạt được hiệu quả như đã đề ra thì không ít chuyên gia ngành nông nghiệp lo lắng nhất là về thị trường tiêu thụ bắp, đậu nành cho người nông dân khi mà chúng ta khuyến khích người dân tăng diện tích, sản lượng.

Bà Nguyễn Thị Kiều - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cần Thơ bày tỏ sự băn khoăn về lực lượng lao động phục vụ cho nông nghiệp ngày càng ít đi do xu thế giảm cơ cấu lao động ngành nông nghiệp, trong khi canh tác bắp, đậu nành lại đòi hỏi nhiều lao động. Bên cạnh đó, mối liên kết 04 nhà hiện nay vẫn chưa thực sự chặt chẽ; trình độ kỹ thuật sản xuất của người dân chưa được nâng cao, nhất là hiện nay ở nước ta chưa có doanh nghiệp có khả năng chế biến mặt hàng nông sản từ đậu nành, bắp. Vì vậy, mục tiêu sản xuất để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước cần phải tính toán và quan tâm nhiều hơn.

Đại diện cho Hiệp hội thức ăn chăn nuôi Việt Nam, ông Phạm Văn Bên cho rằng: việc chuyển đổi sang trồng cây bắp và đậu nành hiện nay là rất phù hợp với nhu cầu của thị trường. Tuy nhiên, người sản xuất phải làm sao giảm được giá thành sản xuất thì mới thu hút được doanh nghiệp lựa chọn sản phẩm trong nước. Bởi so với giá nhập khẩu thì giá của bắp, đậu nành trong nước cao hơn rất nhiều. Doanh nghiệp chế biến thức ăn chăn nuôi chủ yếu cần bã đậu nành để chế biến, trong khi điều kiện nước ta hiện nay rất khó sản xuất được. Còn đối với bắp thì công nghệ chế biến ít phức tạp hơn, vì vậy các địa phương cần cân nhắc khi phát triển diện tích.

Tại Hội nghị các đại biểu cũng đã đưa ra nhiều giải pháp góp phần cho việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng đạt nhiều hiệu quả, trong đó đầu tư cho cơ giới hoá sản xuất và công nghệ sau thu hoạch để bảo quản được sản phẩm đạt chất lượng, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp tiêu thụ. Đây cũng là tồn tại, yếu kém trong thời gian qua ở nhiều địa phương. Xây dựng và nhân rộng các mô hình cánh đồng mẫu lớn đối với bắp, đậu nành; áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để tăng sản lượng và chất lượng; tăng cường mối liên kết giữa doanh nghiệp và người nông dân để tiến tới gắn kết bao tiêu sản phẩm.

Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Vũ Văn Tám cho rằng: Thời gian qua ở một số địa phương đã thực hiện thành công nhiều mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, trong đó có sự liên kết với doanh nghiệp. Các địa phương trong thời gian tới cần phát huy mối liên kết này và kế hoạch tăng diện tích, sản lượng đậu nành, bắp phải gắn với nhu cầu của thị trường.

Bên cạnh đó, các địa phương phải tổ chức lại sản xuất, xác định vùng nào có điều kiện tự nhiên phù hợp với từng loại giống để đưa ra cơ cấu giống cho phù hợp và xác định diện tích chuyển đổi mỗi địa phương là bao nhiêu; tạo bước đột phá về khoa học công nghệ và chuyển giao tiến bộ khoa học để giảm giá thành sản xuất.

Thứ trưởng Vũ Văn Tám chỉ đạo Cục Trồng trọt tập hợp ý kiến các địa phương và hoàn thiện đề án Phát triển ngành trồng trọt đến năm 2020 trình Bộ trưởng Bộ NNPTNT phê duyệt để sớm thực hiện chính sách phát triển nông nghiệp bền vững. Bên cạnh đó, các Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phải chủ động tham mưu tốt cho lãnh đạo địa phương triển khai thực hiện tốt quy hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa kém hiệu quả.

Nguyệt Ánh

Cổng Thông tin điện tử Đồng Tháp